‘Superagers’ worden heel gezond heel oud, zonder daar al teveel voor te doen (of te laten)

Superagers worden ze door de wetenschap genoemd: mensen die in goede gezondheid heel oud worden. Eindelijk denken onderzoekers de crux te hebben gevonden.

Veerkracht
Eerdere studies toonden al aan dat heel gezonde, heel oude mensen over een aantal karaktereigenschappen beschikken. Ze zijn veerkrachtiger bij tegenslagen in het leven, zijn ze over het algemeen iets aan de extraverte kant en minder neurotisch. Maar er is ook een lichamelijk kenmerk van belang.

In de grijze cellen
Emily Rogalski en haar team van Northwestern University onderzochten de hersenen van 10 ‘superagers’ na hun overlijden. Daaruit bleek dat ze meer van een bepaald type hersencellen hadden, die Von Economo-neuronen worden genoemd. Deze komen o.a. voor in de de anterieure cingulate cortex. Dit deel in het brein wordt geassocieerd met verschillende cognitieve functies, zoals aanpassen aan beloningen, beslissingen maken, empathie en emotie. Het is onder meer betrokken bij het detecteren van fouten.

Zoek de fout
Een typische manier om de cingulate cortex te activeren is door het uitvoeren van een taak waarin een fout opgewekt wordt. Je kunt hierbij denken aan de Stroop taak, waarbij je de kleur van de inkt van woorden moet noemen, in plaats van de woorden zelf. Bij deze taak vind een conflict plaats tussen de leesvaardigheden en de pogingen om de kleur van de inkt te benoemen.

Meer dan 20’ers zelfs
Dit hersengebiedje was bij de zeer oude mensen dikker dan bij veel 50’ers en 60’ers. Deze superagers hebben zelfs meer Von Economo-neuronen dan de meeste 20’ers, aldus Rogalski. “We weten niet hoe dat kan of waarom het belangrijk is, maar we vinden dit speciale type neuronen maar in een paar hersengebieden.”

Roken geen bezwaar
Gemiddeld vermindert de grijze stof in de hersenen van 80’ers 2,5 keer zo snel als bij heel oude mensen,” legt Rogalski uit. Daarnaast zijn de onderzoekers erachter gekomen dat een ongezonde leefstijl niet direct een bezwaar is. Veel ‘superagers’ hebben gerookt en houden van een drankje. Ook kun je beter wat zwaarder zijn. “Het is niet erg om dun te zijn als je jong bent, maar als je oud bent is het wel erg slecht voor je,” besluiten de onderzoekers.

Goodlooking
Een Superager is niet alleen fitter en scherper op een hogere leeftijd, maar ziet er ook jonger uit. Aan de Universiteit Leiden is er de Leiden Lang Leven Studie, een heel groot onderzoek naar Superagers. Daar werd ontdekt dat families waarin relatief veel mensen heel oud worden, vaker een bepaalde genetische ‘handtekening’ hebben. Het geeft hen 10% meer kans om héél oud te worden. Deze Superagers hebben een erfelijke aanleg voor een lage bloeddruk, een betere vethuishouding en een betere insulineregulatie waardoor ze een lagere bloedglucose hebben.